Vogelgriep in Oost-Europa

UPDATE 24 januari

Na Polen, Slowakije en Hongarije dook het hoogpathogene vogelgriepvirus type H5N8 nu ook op in Oekraïne, Roemenië, Tsjechië en Oost-Duitsland.

Ondanks de vraag van de Vlaamse Bedrijfspluimvee- en Konijnenhouders achten de overheden een ophokplicht voor commercieel pluimvee op dit ogenblik niet nodig omdat er geen acuut gevaar zou zijn omdat de najaarstrek van wilde vogels voorbij is. De kans op insleep stijgt als het in Polen en Duitsland zou gaan vriezen omdat watervogels dan naar onze streken trekken. Hoewel dit door individuen geroepen wordt, is ook Boerenbond is op dit ogenblik geen voorstander van een preventieve ophokplicht voor Belgisch pluimvee, om reden van dierenwelzijn.

Steunpunt Levend Erfgoed vraagt om geen ophokplicht voor niet-commercieel pluimvee in te stellen. De kans op besmetting tussen landbouwindustrie en de niet-commerciële sector is immers zeer klein en kwam niet voor de laatste jaren.

------

H5N8, het hoogpathogene vogelgriepvirus, is aan een opmars bezig in Oost-Europa. Er zijn sinds einde vorig jaar voor het eerst sinds lange tijd opnieuw besmettingen vastgesteld met het hoogpathogeen vogelgriepvirus. Het gaat om een virus van hetzelfde type als het virus dat in de periode 2016-2018 in heel Europa voor zeer veel besmettingen heeft gezorgd, zowel op pluimveehouderijen en vogelhouderijen als bij wilde vogels. De Hongaarse autoriteiten hebben tientallen duizenden kalkoenen afgemaakt uit vrees voor besmetting.

Ter herinnering: ook bij ons is dit virus toen vastgesteld bij wilde vogels en nadien ook bij hobbyhouders, die in meerderheid besmet werden via de aankoop van pluimvee vanuit de pluimveehandel.

In deze nieuwe epidemie onder dieren zijn er voorlopig enkel besmettingen vastgesteld op pluimveehouderijen, vooral kalkoenenbedrijven. Er zijn nog geen gevallen gemeld van besmettingen bij wilde vogels, maar de hypothese is wel dat het virus via contact met besmette wilde vogels zijn weg gevonden heeft naar het pluimvee. Het is nog niet duidelijk welke wijzigingen dit virus ondertussen heeft ondergaan – vogelgriepvirussen evolueren constant en het virus kan sinds 2018 op genetisch vlak verschoven zijn – en of het zich daardoor nog op dezelfde wijze gedraagt als tijdens de epizoötie van 2016-2018. Anders dan veelal het geval is bij sterk ziekmakende vogelgriepvirussen, vertoonde het H5N8-virus toen ook bij wilde vogels een sterk ziekmakend karakter en veroorzaakte het ook daar massale sterfte.

Op dit ogenblik hebben drie Europese lidstaten besmettingen gemeld (zie ook kaart):

  • In Polen zijn 11 uitbraken gemeld in 5 districten, nl. op 9 commerciële bedrijven (waarvan 6 met kalkoenen) en 2 backyardhouderijen.
  • In Slovakije is 1 backyardhouderij besmet.
  • In Hongarije is 1 besmetting gemeld op een commerciële kalkoenenhouderij.

Alle besmettingen situeren zich langsheen de Centraal-Europese vogeltrekroutes.

Dat er (nog) geen besmettingen zijn vastgesteld bij wilde vogels kan erop wijzen dat het virus daar niet meer zo massaal als 2-3 jaar geleden circuleert of zich bij wilde vogels minder agressief gedraagt. Het betekent ook dat de verspreiding ervan bij de wilde vogels niet kan opgevolgd worden aan de hand van de sterfte. Er is ook geen enkele informatie ter beschikking over de toestand en ontwikkelingen met vogelgriep tijdens de afgelopen zomer in Siberië, de plaats van waaruit de meeste trekroutes in Europa vertrekken.

Mogelijk zijn dus ook andere trekroutes dan de Centraal-Europese besmet, inbegrepen deze die via België passeren.

De huidige maatregelen in ons land zijn streng en volstaan om dit dreigingsniveau te beheren. Ze worden voorlopig niet versterkt. U kan deze raadplegen op: http://www.favv.be/dierengezondheid/vogelgriep/maatregelen.asp.

We roepen wel iedereen met pluimvee op om zeer waakzaam te zijn en alle maatregelen rigoureus toe te passen.

De episodes met H5N8, de ziekte van Newcastle en het H3-virus hebben getoond dat niet alleen hobbyhouderijen, maar ook de handel in hobbydieren en de commerciële sector gevoelig zijn voor de introductie en de verspreiding van ziekten.

Symptomen die op ziekte kunnen wijzen: 

  • een daling van de normale voeder- en waterconsumptie van meer dan 20 %;
  • een sterfte van meer dan 3 % per week;
  • een daling van de leg met meer dan 5 % die langer dan twee dagen duurt;
  • klinische tekenen of letsels bij post-mortem onderzoek die wijzen op influenza.
  • De % zijn te interpreteren op stal- of hokniveau en dus niet op het niveau van het hele bedrijf.

Vanuit Steunpunt Levend Erfgoed raden we aan oplettend te zijn en er op te letten dat (trek)vogels niet kunnen eten en drinken van de voorzieingen voor het pluimvee.

Op 20 december 2019 verscheen nieuwe reglementering over het houden, verzamelen en vervoeren van pluimvee. U vindt de volledige tekst in bijlage onderaan dit artikel.

 

Bron FAVV/DGZ/Boerenbond/Belga