Vogelgriep: haard in Bocholt (Limburg)

UPDATE 07-01-2022: Er is opnieuw een besmetting met het hoogpathogene H5N1-virus vastgesteld, ditmaal bij een handelaar in (sier)vogels en (sier)pluimvee in Bocholt, Limburg. De houderij wordt geruimd en de klassieke beschermingszone (3 km) en bewakingszone (10 km) worden afgebakend. De nieuwe zones liggen deels op Nederland. In de Belgische beschermingszone liggen 5 pluimveehouderijen, in de bewakingszone nog eens 17. Daarnaast is ook het slachthuis in Bree betrokken. In de beide zones zijn dezelfde maatregelen van kracht als in eerdere zones.

Sciensano heeft de afgelopen weken maar liefst 15 nieuwe besmettingen bij wilde vogels vastgesteld, nl. in Middelkerke, Oostduinkerke, De Haan, Lombardsijde, Gistel, Ichtegem, Desselgem, Oostakker, Waarschoot, Wondelgem, Gent, Deinze, Brakel en Merksem. Het gaat zowel om al gekende locaties als nieuwe locaties.

UPDATE 28-12-2021: Er is een nieuwe besmetting met hoogpathogene vogelgriep vastgesteld in Veurne, West-Vlaanderen. Het betreft een leghennenbedrijf dat gelegen is in de 10 km-zone Alveringem. Het bedrijf wordt geruimd en de klassieke beschermingszone (3 km) en bewakingszone (10 km) worden afgebakend.

UPDATE 08-12-2021: Er zijn 2 besmettingen met vogelgriep H5N1 vastgesteld op commerciële pluimveehouderijen in ons land en wel in verschillende uithoeken: Weelde (Antwerpen) en Alveringem (West-Vlaanderen). Het betreft een vermeerderingsbedrijf met 38 000 kippen en een braadkippenbedrijf met 26.000 kippen. Beide bedrijven werden geruimd. Er worden tot nader order geen andere dieren gedood in de schutkringen. Het betreft vogelgriepvirus van het type H5N1, naar alle waarschijnlijkheid hoogpatogeen. Beide bedrijven liggen in een gebied met veel andere pluimveebedrijven. 

UPDATE 26-11-2021: Frankrijk heeft vandaag een besmetting met hoogpathogene vogelgriep bevestigd in een legbedrijf in Warhem, op enkele km van de grens met België. De besmetting is waarschijnlijk afkomstig van wilde vogels, maar het is nog niet geweten hoe het virus in de stal is geraakt. Rond de uitbraak zijn de klassieke beperkingszones – een beschermingszone van 3 km en bewakingszone van 10 km – afgebakend. De zone van 10 km valt gedeeltelijk in WVL, nl. in De Panne, Veurne, Alveringem en Poperinge.

In het Belgische deel van de bewakingszone liggen 17 geregistreerde pluimveehouderijen, maar geen slachthuis noch broeierij. In deze zone zijn de gebruikelijke maatregelen van kracht: Alle pluimvee, hobbypluimvee en andere vogels (duiven, roofvogels, siervogels e.d.) moeten worden afgeschermd. Alle verplaatsingen van pluimvee, hobbypluimvee, andere vogels en broedeieren zijn verboden, uitgezonderd de doorvoer.

Op de geregistreerde pluimveehouderijen zijn bijkomende maatregelen van kracht. Merk op dat er op deze bedrijven een strenger toezicht wordt opgelegd dat gelijk is aan wat nu al van kracht is op de bedrijven die uitladen. Vanaf komende maandag worden in de zone derogaties van kracht voor het wegladen van slachtpluimvee en de afvoer van broedeieren. De voorwaarden zijn dezelfde als het geval was in eerdere zones. Deze bewakingszone zal ten vroegste op 26 december worden opgeheven na het voltooien van de gebruikelijke eindscreening. Deze wordt in afwezigheid van bijkomende besmettingen georganiseerd in de week van 22 december.

Het is nog niet geweten of er risicovolle contacten zijn geweest tussen het besmette bedrijf in Warhem en pluimveebedrijven, leveranciers of afnemers in ons land. Wie zelf al weet heeft van dergelijke contacten dient meteen alle activiteiten stil te leggen en contact op te nemen met zijn LCE. De besmetting op dit legbedrijf toont nogmaals aan hoe makkelijk het vogelgriepvirus kan geïntroduceerd worden. Het FAVV roept dus nogmaals op om extreem voorzichtig te zijn en alle nodige voorzorgen te nemen bij alle activiteiten in en rond de stal.

Er zijn deze week 3 nieuwe besmettingen met een H5-virus bij wilde vogels vastgesteld, nl. in Oostende, Alveringem en Oudenburg (alle WVL). In Europa is het aantal besmettingen fors opgelopen, met ook uitbraken in een aantal bijkomende landen. 

Meer informatie op:

https://www.favv-afsca.be/professionelen/dierlijkeproductie/dierengezond...

https://www.favv-afsca.be/consumenten/extra/vogelgriep/

UPDATE 18-11-2021 - Er zijn deze week 7 nieuwe besmettingen met het H5N1-virus bij wilde vogels ontdekt in ons land. In 2 gevallen heeft Sciensano ondertussen ook het hoogpathogeen karakter van het virus (H5N1) bevestigd. Voor de 5 andere vogels is die bevestiging nog lopende, maar het leidt op basis van wat er al geweten is weinig twijfel dat het ook bij hen om een hoogpathogeen virus gaat. De nieuwe besmettingen zijn gesitueerd zich in West-Vlaanderen (Middelkerke en Oostende), Antwerpen (Duffel, Kalmthout en Zandhoven) en Limburg (Bree en Zonhoven). Het gaat om watervogels (eenden, ganzen en strandlopers) en een roofvogel. Het volledige overzicht is terug te vinden op de website.

In het zuiden van het land zijn voorlopig nog geen besmettingen aangetroffen, maar er zijn al wel besmette wilde vogels in Noordoost-Frankrijk gevonden, op ongeveer 70 km van de grens met BE en LU. Deze bevindingen geven aan dat er hoogstwaarschijnlijk overal in ons land virus circuleert bij verschillende soorten wilde vogels. Het risico op insleep van vogelgriep bij pluimvee is dus zoals verwacht fors toegenomen.

Het is dan ook belangrijk om de maatregelen, die afgelopen maandag van kracht zijn geworden strikt toe te passen. Deze maatregelen zijn immers bedoeld om de insleep vanuit wilde vogels zoveel als mogelijk tegen te gaan.

Vergeleken met dezelfde periode een jaar geleden, heeft vogelgriep zich dit seizoen al veel meer verspreid in Europa en zijn er vooral veel meer besmettingen vastgesteld bij pluimvee. Vooral Noord-Italië, waar het virus rondgaat in de kalkoenenhouderij, springt daarbij in het oog. Men kan zich afvragen of de Europese politiek die zweert bij het vogelgriepvirusvrij houden van Europa houdbaar is. Wat men ook beweert, voor het dierenwelzijn van het pluimvee is ophokken nefast. Misschien moet men vaccinatie toelaten?

----------

Sciensano heeft gisteren de eerste besmetting van het nieuwe vogelgriepseizoen bij wilde vogels bevestigd. Het gaat om een hoogpathogeen H5N1-virus; dit is het virus dat verantwoordelijk is voor de meeste besmettingen van de afgelopen weken in Europa. De besmette vogel, een brandgans (branta leucopsis), was eind vorige week gevonden in Schilde (ANT). Het dier had zenuwsymptomen en werd daarom geëuthanaseerd en via het Vlaamse ophaalnetwerk voor een analyse aan Sciensano overgemaakt.

Deze vondst betekent dat ook in ons land het nieuwe vogelgriepseizoen op gang is gekomen. Elders in Europa wordt al sinds een aantal weken een opstoot vastgesteld: er zijn sinds begin oktober besmettingen vastgesteld bij wilde vogels en/of bij pluimvee in Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Ierland, Italië, Kosovo, Nederland, Oekraïne, Polen, Rusland, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk en Zweden. Zoals het FAVV al in eerdere boodschappen heeft aangegeven, werd deze opstoot verwacht op basis van de vogelgriepactiviteit in de broedgebieden in Azië tijdens de zomer en het gegeven dat er al die tijd uitzonderlijk ook restvirus van het vorige seizoen is blijven circuleren in de Europese vogelpopulaties. De geografische spreiding van de besmettingen in de afgelopen weken, toont dat de belangrijkste migratieroutes naar Europa alle besmet zijn. Dit geld zeker voor de migratieroutes, die ons land aandoen: de vele besmettingen in Nederland, Duitsland, de Britse eilanden en rondom de Baltische Zee onderstrepen dat de viruscirculatie langsheen de noordwestelijke routes hoog is. Het zwaartepunt langsheen die routes ligt nog steeds enkele honderden kilometers ten noorden van ons, maar in termen van vogelmigratie is dat een relatief korte afstand. De vogelgriepactiviteit in ons land kan dus snel toenemen. 

Gezien deze ontwikkelingen wordt door de federale regering beslist – net zoals vorig jaar – een periode van verhoogd risico voor vogelgriep af te kondigen en bijkomende voorzorgsmaatregelen te nemen.

Hoewel zij al streng zijn, zijn de dagdagelijkse basismaatregelen immers onvoldoende voor het huidige hogere risiconiveau. Deze aanvullende maatregelen trekken bijkomende barrières op naar wilde vogels toe en helpen om contact tussen wilde vogels en gehouden pluimvee te vermijden, zowel op het niveau van de commerciële bedrijven als bij de hobbyhouders.

Deze periode van verhoogd risico zal ingaan komende maandag 15 november. De maatregelen, die tegelijk in het hele land geactiveerd worden, zijn de volgende:

• Het pluimvee van commerciële bedrijven en van particuliere houders moet worden afgeschermd.

• Alle pluimvee en andere vogels moeten afgeschermd worden gevoederd en gedrenkt. Er mag om te drenken geen onbehandeld oppervlaktewater of regenwater worden gebruikt. 

Enkele verduidelijkingen:

• Er kan nu al met het afschermen van de dieren gestart worden. Er hoeft m.a.w. niet gewacht te worden tot maandag.

• Loopvogels en andere vogels (sportduiven, roofvogels, siervogels, …) moeten voorlopig niet afgeschermd worden.

◦ Bij loopvogels is dit omdat het afschermen vanuit praktisch oogpunt moeilijker realiseerbaar is en steeds snel problemen op het gebied van dierenwelzijn veroorzaakt.

◦ Andere vogels dan pluimvee worden als minder gevoelig beschouwd en zitten veelal reeds afgeschermd in volières.

◦ Sportduiven en roofvogels tenslotte, kennen wel buitenactiviteiten, maar die zijn voor duiven beperkt rond de til en bij roofvogels specifiek gericht op welbepaalde activiteiten. Beide worden die op dit ogenblik als weinig risicovol beschouwd.

Steuntpunt Levend Erfgoed vraagt zich af of alle ellende en schade die de afschermplicht met zich meebrengt opweegt tegenover de handelsbelangen van de sector. Ook pluimveebedrijven die werken met extensieve methodes worden door de afschermplicht zwaar getroffen. Enkel en alleen de pluimvee-industrie waar massa's kippen op elkaar gepakt zitten, wordt niet geraakt. Want daar zien de kippen zowieso geen daglicht. Niet te verwonderen dat de landsbond van commerciële pluimveehouders een brief schreef naar het FAVV om de afschermplicht te eisen. Heel toevallig komt het FAVV enkele dagen nadien met een afschermplicht voor hiedereen in heel het land... Dit terwijl in het vorig 'seizoen' gevallen bij hobbykwekers werden vastgesteld zonder dat die 'afschermplicht' werd afgeroepn. 

Blijft het verantwoord vaccinatie te weigeren en de dieren jaarlijks 6 maanden lang op te hokken? Steeds meer particulieren haken af en het dierenwelzijn komt zwaar onder druk.

Dit is totaal geen goede zaak voor ons Levend Erfgoed!

---------------------

In Nederland werd reeds een landelijk bezoekverbod ingesteld vanwege de zich snel om zich heen grijpende vogelgriep. Tegelijkertijd wordt de vondst van een nieuw besmettingsgeval in Parrega (Noord Nederland) gemeld. Het bezoekverbod betreft ALLE verblijfplaatsen van hoenderachtigen, eenden, ganzen zwanen en loopvogels. Bezoek is alleen toegestaan als dat voor de volksgezondheid, diergezondheid en het dierenwelzijn noodzakelijk is. Het bezoekverbod komt bovenop de al eerder ingestelde ophokplicht voor commercieel pluimvee en de afschermplicht voor hobbypluimvee.

Nederland en Duitsland hebben eerder de eerste besmettingen met hoogpathogene vogelgriep H5 van het najaar gemeld bij pluimvee.

In Duitsland gaat het om een bedrijf met mestganzen met vrije uitloop in Schleswig-Holstein, ten noorden van Hamburg, aan de monding van de Elbe. Het besmette bedrijf is gelegen in een ruimer gebied waar in de voorbije weken ook al besmette wilde vogels waren gevonden. Er was daarom in dit gebied reeds een verbod op buitenbeloop van kracht sinds half oktober. Mogelijk zijn de ganzen al voor dit verbod besmet geraakt.

In Nederland gaat het om een bio-leghennenbedrijf in Zeewolde, Flevoland. Ook hier heeft buitenbeloop dus mogelijk de introductie van het virus vergemakkelijkt. Het precieze virustype in Nederland is nog niet gekend; er is enkel geweten dat het om een H5-virus gaat. In Duitsland gaat het om een H5N1-virus, dit is het virus dat sinds de zomer het meest is aangetroffen in zowel wilde vogels als pluimvee.

Deze virussen zijn in elk geval qua H-type vrijwel identiek aan de virussen van het voorgaande seizoen, maar zijn nu meestal gecombineerd met een N1, die tijdens de vorige episode maar sporadisch werd opgemerkt.

Het vogelgriepseizoen lijkt daarmee ook voor ons dichtbij gekomen te zijn. Er zijn in de afgelopen zes weken al in alle richtingen in Europa besmettingen bij wilde vogels en/of gehouden pluimvee/siervogels vastgesteld en het aantal besmettingen is daarbij in stijgende lijn gegaan. Ook de trekroutes, die ons land aandoen, zijn besmet; dat bewijzen de vaststellingen rond de ganse Baltische Zee en in Duitsland en Nederland.

Deze nieuwe lading virussen door de vogeltrek komt bovenop de circulatie die tijdens de zomer gebleven is in de lokale vogelpopulaties. Zoals al gevreesd, kondigt zich dus een erg zwaar vogelgriepseizoen aan.

Het FAVV volgt de situatie van nabij op en zal van zodra de situatie dit vereist aan de minister adviseren om - zoals vorig jaar – een periode van verhoogd risico af te kondigen. Er zijn op dit ogenblik nog geen indicaties van verhoogde circulatie in onze wilde vogelpopulaties, maar dit betekent niet dat er geen virus aanwezig is. Ook bij ons is vogelgriep immers op een laag pitje blijven circuleren tijdens de zomermaanden.

De gewesten werden enkele weken geleden geïnformeerd over de situatie en hebben in elk geval het afgelopen jaar het toezicht op verdachte sterfte bij wilde vogels voortdurend hoog gehouden. De huidige verplichtingen zijn zoals steeds terug te vinden op de FAVV-website.

Het FAVV roept iedereen in de pluimveehouderij op om voorzichtig te zijn bij alle activiteiten in en rond de stallen en in het bijzonder aandacht te schenken aan het uitladen en verplaatsen van dieren, alsook aan de bioveiligheid van het strooisel dat in de stal gebruikt wordt. Stalbezoek door derden moet zoveel als mogelijk beperkt worden en moet steeds gepaard gaan met een strikte toepassing van de preventieve maatregelen.

Uiteraard is ook bij het vervoer van dieren en eieren een verhoogde aandacht voor de reinheid van het gebruikte materiaal (kratten, trolleys, vervoermiddelen, …) absoluut noodzakelijk. Er wordt ook aan het volgende herinnerd: dat het binnen of afgeschermd voederen en drenken van het pluimvee op commerciële bedrijven het ganse jaar door verplicht is, ongeacht de tijd van het jaar of waar het bedrijf gelegen is; dat een bedrijf, gelegen in een risicogebied voor wilde vogels, zijn pluimvee enkel in buitenbeloop kan houden indien het permanent afgeschermd wordt.

Bron: FAVV, Levende Have